Het Forum Romanum  3/3

Het Forum Romanum in de keizertijd

Maquette Forum Romanum
Video Forum Romanum Danila Loginov (3.54 minuten)
Video Forum Romanum Altar4.com (1.49 minuten)
Video Forum Romanum progettotraiano (2 .0 minuten)
Video Forum Romanum L.VII.L (2.34 minuten)
3D 360 graden Forum Romanum progettotraiano 

Forum romanum reconstruction

foto: Martin G.Conde

In ca. 48 v. Chr. krijgt Julius Caesar (hier is het woord keizer van afgeleid) de macht in handen. Hij werd in 44 v. Chr. in de senaat vermoord door drieëntwintig senatoren, elk van hen stak zijn dolk in het lichaam van Caesar. In de vijf jaar dat Caesar de baas was, heeft hij veel veranderd aan het Forum Romanum.

De basiliek Aemilia werd gerestaureerd, de basiliek Sempronia werd herbouwd in een grote en nieuwe basiliek. Het oude senaatsgebouw, de Curia Hostilia, uit de republikeinse tijd werd herbouwd in de Curia Julia (de huidige Curia, is rond 300 na Chr. herbouwd onder Diocletianus). Wikipedia Curia Julia.

Curia Julia
plattegrond Forum Romanum einde Republiek
plattegrond Forum Romanum einde Keizerrijk
Curia Julia

Voor reconstructies van de Curia Julia klik hier bij Le Plan De Rome. Verder verplaatste Caesar de oude rostra. De nieuwe rostra werd precies op de as gezet voor een nieuwe tempel, de tempel van Divus Julius (vergoddelijkte Caesar, na zijn dood werd de mens Caesar een God). Klik  bij Le Plan De Rome voor reconstructie rostra onder Augustus en klik hier voor de rostra van Diocletianus.

reconstructie van de tempel van Divus Julius
reconstructie van de tempel van Divus Julius

 

zicht vanuit Rostra op de tempel van Caesar en vanuit
de tempel van Caesar
mouseover

Rostra Caesar Forum Romanum

foto’s van de reconstructie: University of Virginia

Op de plek waar Caesars lijk verbrand is, richtte Augustus – de eerste keizer en opvolger van Caesar- de goddelijke tempel Julius Caesar op. Voor tempel werd een altaar geplaatst waar offers voor Caesar konden worden gebracht.

podium van de tempel van Divus Caesar
altaar
video de dood van Caesar (2.25 minuten)
mouseover

foto’s: Tjflex2 en harve64

Deze verering van Caesar en van de latere keizers betekende het einde van het oude comitium, waar de stamhoofden eerst bijeenkwamen en waar later de senaat zijn belangrijke beslissingen nam.

Triomfboog van Augustus
overblijfselen
reconstructie
Video  reconstructie 
resten van de triomboog van Augustus rode vierkant
 reconstructie Triffmboog van Augustus Forum Romanum

bron: Martin G. Conde

Tempel van Vespasianus en Titus

 Tempel van Vespasianus en Titus
blik vanuit de tempel van Vespasianus op Forum Romanum
 Tempel van Vespasianus en Titus Forum Romanun
tempels v.l.n.r Saturnus, Vespasianus en Titus, Concordia

foto: Digitalis (Humboldt Universitait Berijn)

Latere keizers drukten ook hun stempel op het plein. Zo werd aan de voet van de Capitolijn naast de Concordia rond 81 na Chr. de Vespasianus tempel ter ere van Vespasianus en zijn zoon Titus opgericht. In de tempel stonden op sokkels de beelden van de keizer en zijn zoon. Toen Vespasianus stierf, deed hij krampachtige pogingen om staand te sterven, zoals het een keizer betaamde. Vespasianus zou met de dood voor ogen nog spottend geroepen hebben: ‘O wat jammer ik geloof dat ik in een God verander.’ Van deze tempel zijn anno 2003 nog drie zuilen met een entablement overgebleven waarop onder meer schedels van ossen als kracht tegen ’t kwade zijn afgebeeld. Meer over de tempel van Vespasius bij Digitalis Forum Romanum (Engels).

“Op de architraaf stond een dubbele inscriptie. Hoewel hier nog maar een paar letters van zichtbaar zijn is de gehele tekst bekend, omdat een monnik deze beschreef in de 8e eeuw, toen de tempel nog intact was. De bovenste regel beschreef de wijding aan Vespasianus, Titus werd hier echter niet vermeld. De onderste regel vermeldde restauraties door Septimius Severus en Caracalla aan het begin van de 3e eeuw.

Divo Vespasiano Augusto S[enatus] P[opulus] Q[ue] R[omanus]
Aan de vergoddelijkte Vespasianus Augustus, de Senaat en het volk van Rome.
Imp[eratores] Caess[ares] Severus et Antoninus Pii Felic[es] Augg[usti] restituer[unt]
De keizers Septimius Severus en Caracalla hebben dit gerestaureerd.”

Bron: Wikipedia

Antoninus en Faustina tempel

Aan de andere kant van het Forum is de Antoninus en Faustina tempel (een reconstructie) te vinden. Als de vrouw van Antoninus, Faustina, sterft, laat hij in 141 na Chr. een tempel bouwen, zodat zij, na een godin te zijn geworden [diva], kan worden vereerd. Omdat deze tempel in de 11e eeuw in een kerk veranderd werd, genaamd de San Lorenzo in Miranda, is het de best bewaarde tempel op het Forum Romanum gebleven. Later heeft deze tempel nog een barokke gevel gekregen.

reconstructiemodel van de Antoninus en Faustina tempel
mouseover

reconstructie model Antonius en Faustinatempel

reconstructies van University of California Los Angeles

Eckersberg
Via Sacra en de Antoninus en Faustina tempel 1814
groot formaat google art project
Eckersberg Via Sacra en de Antoninus en Faustina tempel Forum Romanum

 

Antoninus en Faustina tempel
mouseover
Antonius en Faustina tempel Forum Romanum

foto’s: gerry.matusiewicz en IMNiles

Naast deze tempel annex kerk bevindt zich de zogenaamde tempel van Romulus. Waarschijnlijk is deze tempel uit de vroege 4e eeuw na Chr. ook een tempel die gewijd is aan een divus. Deze is niet gewijd aan de Romulus, maar volgens sommige archeologen aan de zoon van keizer Maxentius, genaamd Romulus. De tempel is in goede staat en heeft nog de originele deuren en sloten.

tempel van Romulus
de originele deur
mouseover
Romulus tempel Forum Romanum

foto’s: giant koi en Antonia Pneumonia

Op het eigenlijke Forum, begrensd door de basilieken Julia en Aemilia, lieten latere keizers ook de nodige monumenten na. Zo lieten Augustus (reconstructie verdwenen boog van Augustus) en Tiberius triomfbogen oprichten. Hiervan zijn nog slechts enkele resten te zien. De latere triomfbogen van Titus en Septimius Severus zijn nog steeds te bewonderen. De bogen waren een uitdrukking van de macht van de keizer. Ze waren ter ere van zijn grote daden opgericht. In de reliëfs op de bogen werden de goede daden van de keizer uitgebeeld en natuurlijk stond hij als machtige generaal afgebeeld ook al was hij zelf niet bij de veldslag geweest. Na zo’n ‘overwinning’ werd de keizer in een processie, die onder de boog door trok naar het Forum, bejubeld door de menigte.

Antonius en Faustina en rechts tempel van Romulus
het midden van de 20e- en begin 16e eeuw
Étienne Dupérac
detail tekening
mouseover

foto: Paul (and Mike)

Titusboog

Boog van Titus

foto: Martin & Julia

Video’s:
1. Video Khan Academy Titusboog (4.56 minuten)
2. Video Khan Academy Schatten Joodse tempel (6.34 minuten)
3. Video hoorcollege Titusboog professor Kleiner Yale University  (begint bij 14.16 minuten)

Boog van Titus
Video Khan Academy Titusboog (4.56 minuten)
mouseover
Boog van Titus

Titusboog:

1.  De Senaat en het Volk van Rome (dragen dit op aan) de vergoddelijkte Titus, zoon van de
      vergoddelijkte Vespasianus, Vespasianus Augustus.”
2    De triomf van Titus en Vespasianus over de Joden
3.   Overwinningsgodinnen
4.   Deuren met daarachter trappen (noordzijde)  die naar de attiek leiden
5.   Virtus (oostzijde) en Honos (westzijde)
6a.  Cassette plafond met de apotheose van  Titus (wordt een God)
   b. Vergoddelijkte Titus
7.    Zuidelijk reliëf met de triomftocht
8.   Entablement

 

reconstructie Titusboog

reconstructie Titusboog

reconstructie: Le Plan De Rome

 

meenemen van de schatten uit de Joodse tempel
reconstructie kleur
Video Khan Academy Schatten Joodse tempel (6.34 minuten)
zevenarmige kandelaar
mouseover

 

triomftocht van de Romeinse keizer Vespasianus na neerslaan van de Joodse opstand
groot formaat
triomftocht onder de boog van Titus
mouseover

foto (mouseover): Jungle_Boy

Hij werd in 81 na Chr. opgericht door keizer Domitianus voor zijn broer Titus en zijn vader Vespasianus voor hun onderdrukking van de Joodse opstand. In de doorgang zijn aan weerskanten reliëfs te zien van het meenemen van de schatten, waaronder de zevenarmige kandelaar, van de Joodse tempel in Jeruzalem. Titus kon de stad Jeruzalem pas veroveren door haar in brand te steken.

Zevenarmige kandelaar
voet van de kandelaar
mouseover
Forum Romanum

Foto’s: Thorsten Straub

Hij nam tienduizenden krijgsgevangen mee die bij de bouw van het Colosseum werden ingezet. In juni 71 hielden Titus en Vespasianus een triomfantelijke intocht in Rome (voor meer informatie over  triomftochten klik hier bij Wikipedia).

triomftocht keizer rome

Niet bij de huidige boog, die was immers pas na de dood Titus opgericht, maar bij een triomfboog nabij de Porta Capena, in het Circus Maximus. De joodse geschiedschrijver, Josef ben Mathityahu, die zijn leven te danken had aan Vespasianus was bij deze triomfantelijke intocht aanwezig. Zijn ooggetuigenverslag beschrijft hoe zo’n tocht  er uitzag en wat er zoal gebeurde.

‘Hun kostbare uitvoering was een lust voor het oog en vervulde de toeschouwers tegelijk met ontzetting […] Tal van voorstellingen gaven een uiterst realistisch beeld van de verschillende scènes uit de oorlog. Men zag hoe een welvarende landstreek werd verwoest; hoe hele formaties vijandelijke troepen gedood werden; hoe sommigen op de vlucht sloegen en anderen krijgsgevangen werden gemaakt […] De stellages waren met zoveel vakmanschap gemaakt en de afbeeldingen waren zo indringend dat de toeschouwers, hoewel ze de gebeurtenissen niet zelf hadden meegemaakt, het idee kregen alsof ze er zelf bij aanwezig waren. […] Men had een aparte plaats ingeruimd voor alles wat men in de Tempel buit gemaakt had: een gouden tafel die vele talenten woog; een kandelaar, ook van goud maar van een ander model dan die welke we voor dagelijks gebruik hebben. Uit de voet verhief zich in het midden een schacht, en van die schacht takten dunne stengels af, die geplaatst waren in de vorm van een drietand; elke stengel was aan zijn uiteinde bewerkt tot een lamp. Er waren zeven lampen. Daarmee wordt aangegeven hoeveel waarde de joden aan het getal zeven toekennen. De Wet van de joden werd daarop als laatste stuk van de oorlogsbuit meegedragen. Daarna volgde een hele groep mannen die beelden droegen van Victoria, de godin van de overwinning. Al die beelden waren van goud en ivoor. Vervolgens kwam, te paard, Vespasianus, gevolgd door Titus, met Domitianus aan zijn zijde, in een oogverblindend tenue en op een schitterend mooi paard.’

Geciteerd uit: Jona Lendering, ‘Stad in marmer Gids voor het antieke Rome aan de hand van tijdgenoten’, Athenaeum- Polak&Van Gennep, Amsterdam 2002 blz. 206-207.

menora
wapenschild van Israël naar model van de zevenarmige
kandelaar op de boog van Titus
voor meer informatie klik hier bij Wikipedia
mouseover
menora Boog van Titis

Boven aan de binnenkant van de boog, wordt Titus afgebeeld, terwijl hij door Jupiter als adelaar naar boven wordt gedragen om een divus te worden.

Boog van Titus
inscriptie

 

Op de oostelijke attiek van de boog staat een grote inscriptie gegraveerd. Oorspronkelijk waren er bronzen letters in de inscriptie, maar deze zijn verdwenen. De gaten waarin de letters waren vastgemaakt zijn nog te zien. De Latijnse tekst (opgenomen in het Corpus Inscriptionum Latinarum onder nummer VI 945) luidt:

SENATVS
POPVLVSQVE•ROMANVS
DIVO•TITO•DIVI•VESPASIANI•F(ilio)
VESPASIANO•AVGVSTO

De vertaling luidt: “De Senaat en het Volk van Rome (dragen dit op aan) de vergoddelijkte Titus, zoon van de vergoddelijkte Vespasianus, Vespasianus Augustus.”

Op de westelijke zijde staat een andere inscriptie. Dit is niet meer de oorspronkelijke Romeinse want die was verloren gegaan. Deze inscriptie vermeldt dat Paus Pius VII de boog aan het begin van de 19e eeuw heeft laten restaureren. Deze inscriptie luidt als volgt:

Detail van de boog van Titus waarop de buit van de plundering van Jeruzalem wordt getoond.

INSIGNE • RELIGIONIS • ATQVE • ARTIS •
MONVMENTVM
VETVSTATE • FATISCENS
PIVS • SEPTIMVS • PONTIFEX • MAX(IMVS)
NOVIS • OPERIBVS • PRISCVM • EXEMPLAR • IMITANTIBVS
FVLCIRI • SERVARIQVE • IVSSIT
ANNO • SACRI • PRINCIPATVS • EIVS • XXIIII

Monument van opvallend religie en ook kunst door verval uiteengevallen: Pius de Zevende, pontifex max(imus), door nieuwe werken het oude exemplaar vervangend heeft opgedragen dit te versterken en te bewaren. In het jaar 24 van zijn heilige primaatschap

Bron: Wikipedia

Anno 1995 hebben archeologen ontdekt, dat met de Joodse schatten uit de tempel van Jeruzalem het Colosseum voor een groot deel is gefinancierd. Het bewijsstuk was een steen van één van de ingangen van het amfitheater. De tekst op deze steen kon gereconstrueerd worden met behulp van de gaatjes, die de spijkers van de koperen letters hadden nagelaten. Er stond: “Imp. T. Caes. Vespasianus Aug. Amphitheatrum Novum Ex Manubis Fieri Iussit.” In vertaling: ‘Keizer Caesar Vespasianus Augustus liet dit nieuwe amfitheater bouwen met de oorlogsbuit.”  Meer lezen? Klik hier Marc Leijendekker NRC

Caspar Andriaans van Wittel
‘Titusboog’
begin 17e eeuw

De Titusboog staat op de top van de Velia, een uitloper van de Palatijn en op het hoogste punt van de Via Sacra (Klik hier bij Wiebe Koopmans voor meer informatie over de Via Sacra). Het was een geliefde plek voor vele kunstenaars, zoals de Nederlander Maarten van Heemskerck uit de 16e eeuw, waar zij hun vedutisti, ‘gezichten van Rome’, schilderden. In de Middeleeuwen was de boog ingebouwd als een onderdeel van een burcht, waarschijnlijk is het hieraan te danken dat hij zo goed bewaard is gebleven. De boog van Septimius Severus, uit 203 na Chr. is de laatste triomfboog die op het Forum Romanum gebouwd is.

Boog van Septimius Severus
voor- en achterzijde
mouseover
Septimius Severusboog

foto’s: Marc Aurel  en professor frenchie

reconstructie van de Boog van  Septimius Severus
mouseover
Septimius Severusboog reconstructie

reconstructies van University of California Los Angeles en voor een andere reconstructie klik hier bij Le Plan De Rome

Deze boog heeft in tegenstelling tot de boog van Titus drie doorgangen. De reliëfs op de boog zijn grotendeels vergaan, ze verhaalden van de overwinningen, die Septimius behaalde in Parthia (Irak en Iran) en Arabië. De inscriptie boven in de boog was eerst gewijd aan Septimius en zijn zoons Caracalla en Geta, maar toen Caracalla na de dood van zijn vader Geta vermoordde, werd de naam van Geta verwijderd. Dit is nog steeds te zien aan de spijkergaatjes van de koperen letters, die de naam Getanog laten doorschemeren.

opschrift Septimius Severus boog

Het opschrift
Aan Imperator Caesar Lucius Septimius, zoon vanMarcus, Severus Pius Pertinax Augustus, vader des vaderlands, overwinnaar van de Arabische Parthen, overwinnaar van de Adiabenische Parthen opperpriester, in het elfde jaar van zijn bevoegdheid als volkstribuun, elfmaal uitgeroepen tot Imperator, driemaal consul, proconsul; en aan Imperator Caesar Marcus Aurelius, zoon van Lucius, Antoninus Augustus Pius Felix, in het zesde jaar van zijn bevoegdheid als volkstribuun, consul, proconsul; en aan Publius Septimius, zoon van Lucius, Geta, de zeer hoogstaande Caesar; omdat zij met hun bijzondere talenten de staat intern hebben hersteld en het Rijk van het Romeinse volk naar buiten toe hebben vergroot; geschonken door Senaat en volk van Rome. De naam Caesar Marcus Aurelius Antoninus Augustus Pius Felix is Carcalla en de officiële naam van Geta is Caesar Publius Septimius Geta. De woorden ‘en voor Publius Septimius, zoon van Lucius, Geta, de zeer hoogstaande Caesar’ werden na de moord op Geta veranderd in ‘vader des vaderlands, de beste en sterkste vorsten.’  (Jona Lendering)

Geciteerd uit: Jona Lendering, ‘Stad in marmer Gids voor het antieke Rome aan de hand van tijdgenoten’, Athenaeum- Polak&Van Gennep, Amsterdam 2002 blz. 148-149

De boog was niet meer specifiek gebouwd voor een processie, zoals blijkt uit de treden die een doorgang bemoeilijkten. In de Middeleeuwen bood deze boog, die grotendeels onder aarde en puin lag nog onderdak aan een kapperszaak. De invloed van de Severusboog in de kunstgeschiedenis is bijzonder groot geweest. De figuren in de zwikken aan de Capitool-zijde zijn in vele landhuizen op onder meer deuren en plafonds in heel Europa terug te vinden.

Piranesi
Boog van Septimius Severus
groot formaat
Rijksmuseum
1749-1750

Piranesi Septimius Severusboog

Keizer Domitianus, richtte in 91 na Chr. op het oude Forum een ruiterstandbeeld (voor de tempel van Caesar) van zichzelf op. Domitianus werd als ruiter afgebeeld om de overwinning te gedenken die hij op de Germanen had behaald. Het beeld was zo groot dat men in de vierkante sokkel een zware ijzeren kern had ingebracht om het geheel de nodige stevigheid te geven. De senaat, die officieel nog bestond, was hier woedend over en veroordeelde deze keizer tot een damnatio memoriae. Het ruiterstandbeeld werd na de moord op Domitianus in 99 door het woedende volk kapotgeslagen. Pas twee eeuwen later dook op bijna dezelfde plek vlak voor de tempel van Julius Divus nog een ruiterstandbeeld op, dit keer van keizer Constantijn.

Forum Romanum
erezuilen
v.r.n.l
basilica  Julia extra verdieping
tempel van Castor en Pollux
keizertijd
Forum Romanum v.r.n.l basilica  Julia tempel van Castor en Pollux keizertijd

bron: Martin G.Conde

Forum Romanum
keizertijd
erezuilen
Zuil van Phocas
v.l.n.r
basilica Julia
tempel van Saturnus
Forum Romanum keizertijd erezuilen Rome

bron: Martin G.Conde

Onder Domitianus werden eveneens de zeven erezuilen langs de kant van de Via Sacra tegenover de basiliek opgericht. Deze zuilen waren ter ere van de gewone man. Boven op de zuilen stonden standbeelden van burgers, die onder Diocletianus van betekenis waren geweest voor het Romeinse keizerrijk. Hiervan zijn er nog twee, zij het deels, bewaard gebleven.

mouseover
Divus Julius Forum Romanum reconstruction

foto (mouseover:)  digitales forum romanum Humboldt-Universität


Milliarium  Aureum

Onder keizer Augustus werd in 20 v. Chr. het Milliarium Aureum opgericht. Dit was een zuil waar in gouden letters de afstanden stonden aangegeven van Rome tot aan de belangrijkste provincies. De afstand van elke heerbaan werd vanuit deze zuil gemeten. Niet ver van de tempel van Saturnus, de oorspronkelijke plaats, zijn nog steeds enkele resten van het Milliarium Aureum te zien. Plinius de Oudere schrijft over de Gouden Mijlpaal:

‘Gemeten vanaf de op een verhoging van het Forum Romanum geplaatste Mijlpaal tot iedere poort afzonderlijk –momenteel zijn dat er zevenendertig, met dien verstande dat de twaalf dubbele poorten als één geteld worden, en zeven van de oude poorten, die niet meer bestaan, niet meegerekend worden – bedraagt de gezamenlijke lengte van de [hoofd] wegen binnen diezelfde stadsmuur langs een rechte lijn 31200 meter.’

Geciteerd uit: Jona Lendering, ‘Stad in marmer Gids voor het antieke Rome aan de hand van tijdgenoten’, Athenaeum- Polak Van Gennep, Amsterdam 2002 blz.167

Milliarium Aureum
1602
Milliarium Aureum A 1602 image of ancient Rome from the Warburg Institute’s collection

afbeelding:  The Warburg Institute’s collection

overblijfselen van het Milliarium Aureum en een reconstructie
mouseover
Milliarium Aureum Forum Romanum

foto: pjink11 en het reconstructiemodel van University of California Los Angeles

Dichtbij de rostra en het miliarium aureum werd onder keizer Septimius Severus de umbilicus urbis gebouwd oftewel de navel van Rome. Het cilindervormige bakstenen gebouw was het middelpunt van de stad.

umbilicus urbis
reconstructie
mouseover
umbilicus urbis Forum Romanum

foto: socorro66 en het reconstructie model van University of California Los Angeles

De porticus deórum consentium of de porticus van de twaalf goden is onder het keizerschap van Diocletianus aangelegd en werd in 1858 na de opgravingen grotendeels gereconstrueerd. De zuilengalerij ligt aan de Clivus Capitolinus de enige weg voor karren en paarden op het Forum Romanum (klik hier bij Wikipedia of bij de site van Wiebe Koopsmans voor meer informatie over de Clivus Capitolinus). In een geknikte zuilengalerij stonden de beelden van de twaalf oppergoden. De oorspronkelijke porticus, ergens nabij het Forum, stamt al uit de tijd van de Republiek en is na de nederlaag van de Romeinen tegen de Puniërs gebouwd. Er werden banken opgesteld en de twaalf beelden van de goden werden hier geplaatst: één vrouwelijke en één mannelijke god aan elke tafel. Zij namen deel aan een uitgebreide ceremoniële maaltijd. Hiermee hoopten de Romeinen de goden gunstig te stemmen en niet zonder succes, want de derde en laatste oorlog tegen de Puniërs werd uiteindelijk gewonnen door de Romeinen(voor meer informatie over de porticus klik hier bij Wikipedia.

reconstructie van de Porticus deórum consentium
anno nu

Porticus deórum consentium reconstructie Forum Romanum

reconstructie model van University of California Los Angeles

overblijfselen Porticus deórum consentium
Porticus deórum consentium Forum Romanum

foto: daleeast

Tenslotte heeft de Byzantijnse keizer Phocas in 608 nog een erezuil opgericht, die nu nog grotendeels intact is.

Zuil van Phocas vanuit twee blikrichtingen
mousover
Zuil van Phocas Forum Romanum

foto’s: Marc Aurel en batigolix

De zuil zelf is veel ouder, na de val van het West-Romeinse rijk werd het opnieuw gebruiken van oude materialen heel gebruikelijk. De zuil heeft eerst waarschijnlijk op het Forum Boarium (veemarkt bij de Tiber niet ver van het Forum Romanum) gestaan. Deze zuil bleef ook in de Middeleeuwen en de Renaissance boven de grond uitsteken en bepaalde het gezicht van het oude Forum, de rest was grotendeels onder de grond verdwenen. In de 16e eeuw was het Forum een wei waar koeien graasden. Klik hier bij de site van Wiebe Koopmans of bij Wikipedia voor meer informatie over de zuil van Phocas.

Piranesi
‘Campo Vaccino’ ca. 1746-1748
mouseover
Piranesi 'Campo Vaccino' Forum Romanum

In de 19e eeuw werd het Forum Romanum weer opgegraven.

Veronika Maria Herwegen-Manini
The Roman Forum 1896

Otto Wagner
opgravingen op het Forum Romanum 1837
Agostino Tofanelli
Forum Romanum 1833

Otto Wagner Forum Romanum 1837

 Forum Romanum
Mussolini
1926-1928

Forum Romanum Mussolini 1926-1928

foto: Martin G. Conde

Santa Maria Antiqua

Na dertig jaar is deze kerk in 2016 weer geopend. De fresco’s zijn gerestaureerd. Door de bijzondere byzantijnse fresco’s wordt de kerk vaak de Sixtijnse kapel van de Middeleeuwen genoemd.

luchtfoto
Youtube Khan Academy (7.08 minuten)
Youtube Khan Academy christelijke sarcofaag (6.18 minuten)
Video Santa Maria Antiqua Manortiz (5.51 minuten)
Santa Maria Antiqua Forum Romanum

 

Een draak en een heldhaftige paus

Het gebouw waarin de Santa Maria Antiqua zich bevindt, werd reeds gesticht in 342. Zoals bijna overal in Rome, is er een bijzondere legende met de stichting van de kerk verbonden. Zo zou er in de vierde eeuw een draak op het forum hebben rondgewaard, die iedereen die in zijn buurt kwam met zijn stinkende adem verstikte. Na een tijdje besloot de toenmalige paus, Silvester I, in te grijpen. Hij bad vurig tot Maria zodat ze hem met raad en daad bij zou staan in zijn gevecht tegen de draak. Samen met een aantal trouwe volgelingen trok hij ten strijde, met niet meer dan een kruisbeeld, een zijden draad en een heilig geloof in de goede afloop. De draak – even verward en verlamd door de heldenmoed van de paus – vergat te ademen, zodat Silvester I dichtbij genoeg kon komen en de draak vast kon binden. Zijn volgelingen maakten het karwei af door de draak te doden door hem net zo lang met het kruisbeeld te slaan tot zijn hart het begaf. De draak werd begraven op de plek waar de zuilen van de tempel van Castor en Pollux nog altijd fier omhoog steken. Als dank voor het advies van Maria besloot de paus een bijzondere kerk voor haar te bouwen: de Santa Maria Antiqua.

Grieks monnikenwerk

Twee eeuwen later, in de zesde eeuw, werd de kerk door Griekse monniken die zich in Rome bevonden, voorzien van de eerste schitterende fresco’s. Hun werk kreeg navolging onder het pausdom van Johannes VII (705-707), Zacharias (741-752) en Paulus I (757-767). Johannes VII maakte de Santa Maria Antiqua zelfs tot zijn persoonlijke kapel. Onder elk van deze drie pausen werd de kerk een beetje mooier, zoals je sinds kort zelf kunt aanschouwen. Dat dit nog kan, is te danken aan een flinke aardbeving die Rome trof in 847. Hierbij werd de Santa Maria Antiqua zo goed als volledig onder het puin bedolven. Eeuwenlang werden de door Griekse monniken gemaakte fresco’s bedekt door een dikke laag aarde.

Geciteerd uit: Ciao tutti ontdekkingsblog door Italië Santa Maria Antiqua – de Sixtijnse Kapel van de middeleeuwen

Meer informatie zie Wikipedia (Engels) en de website van de Santa Maria Antiqua (Italiaans en Engels)

Plattegrond van de Santa Maria Antiqua

Santa Maria Antiqua plattegrond 1. schip
2. priesterkoor
3. apsis
4. kapel van de heilige Theodotus
5. kapel van de heilige geneesheren
6. opgang (Rampa Imperiale) naar de Palatijn
7. tempel van Augustus (links deel exterieur)
8. oratorium van de veertig heiligen
9. atrium
Santa Maria Antiqua
Giuseppe Vasi 1788
 Santa Maria Antiqua Vasi 1788

 

apsis
plattegrond 3
Santa Maria Antiqua apsis
apsis
reconstructie frescocyclus
apsis reconstructie frescocyclus Santa Maria Antiqua

bron reconstructie

oratorium van de veertig heiligen
plattegrond 8
Santa Maria Antiqua oratorium van de veertig heiligen
Santa Maria Antiqua
kapel van de heilige Theodotus
reconstructie
plattegrond 4
Santa Maria Antiqua kapel van de heilige Theodorus
Rampa Imperiale
Rampa Imperiale Rome
Rampa Imperiale – in de voetsporen van de oude keizers
Na je bezoek aan de Santa Maria Antiqua houdt het feest nog niet op. Via de kerk kun je nu een bijzondere weg bewandelen, in de voetsporen van de oude Romeinse keizers die van het Forum ongezien de Palatijn op konden wandelden – of vanuit hun palazzi ongemerkt naar de regeringsgebouwen en tempels aan hun voeten konden komen. Deze zogenaamde de Rampa Imperiale werd aangelegd onder de heerschappij van keizer Domitianus. De route begint dan ook op de plek waar zijn paleis schitterde. Onder de hoge gewelfde plafonds, die ruim tien meter boven je hoofd beginnen, konden zelfs paarden makkelijk de Palatijn op lopen.
Oorspronkelijk was de route zo’n driehonderd meter lang. Nu kun je niet meer helemaal omhoog, maar zowel het gevoel in de voetsporen van de keizers te treden als het uitzicht aan het eindpunt van de gerestaureerde route, is meer dan bijzonder.’

Geciteerd uit: Ciao tutti ontdekkingsblog door Italië  Santa Maria Antiqua – de Sixtijnse Kapel van de middeleeuwen

Rampa Imperiale
Rampa Imperiale Rome

 

De volgende bladzijde