Palladio Vervolg 2

We wandelen naar het zuidoosten en steken de Viale Risorgimento over bij de Piazzale Fraccon, om onder de triomfboog die ook van de hand van Palladio is via een flink aantal treden richting de Villa Rotonda te wandelen en slaan dan links af en wandelen langs de Villa Valmarana naar de Villa Rotonda.

Arco delle Scalette
de trap
mouseover

Palladio Arco delle Scalette Vicenza

links af langs de Villa Valmarana naar de Rotonda
mouseover

 

Villa Rotonda 

poort
toegang
mouseover

Villa Rotonda entrance Palladio

foto’s: Ravello1

Villa Rotonda Palladio

Foto:  Addison Godel

De Villa Rotonda is tussen 1550 en 1552 gebouwd. Het ontwerp is van Palladio, maar Scamozzi heeft deze villa voltooid. Ter plekke volgt een korte toelichting, maar deze keer volgt met de kennis die jullie al hebben opgedaan een opdracht waarbij het belangrijk is zeer goed te kijken.

opgang
blik vanuit de Villa Rotonda
video: Rotando vanuit de lucht gezien 
mouseover
Villa Rotonda Palladio entrance

De vraag gaat over de volgende tekst die Kees Fens onder de kop ‘La Rotonda’ schreef:

Het volmaakte heeft iets onwerkelijks. ‘Dat dat bestaat’, is de reactie erop. En zo kan een kunstwerk buiten de orde van de kunst vallen.’ [……] La Rotonda ligt in de hoogte. Er is uitzicht naar alle kanten. De ligging en die mogelijkheid tot uitzicht bracht Palladio op het geniale idee van het vierkante huis met aan de vier kanten gelijke gevels. [……] Geen voor-, geen achter – en geen zijkant. Geen hiërarchie. Aan alle vier zijden –dat is misschien het mooiste eraan – het Ionische zuilenportiek.’

Kees Fens, La Rotonda, Volkskrant 10 juli 1999

 

Villa Rotanda Palladio luchtfoto (aerial)
Villa Rotonda
opengewerkt
mouseover
Villa Rotonda Palladio

foto: netNicholls

Fens beschrijft de villa als ‘het vierkante huis met aan de vier kanten gelijke gevels’. Vergelijk dit met de plattegrond en de dwarsdoorsnede van de Rotonda. De vraag aan jullie luidt en dit is een typische vraag die vaak bij het eindexamen geschiedenis gesteld wordt: In hoeverre is de volstrekte symmetrie die Kees Fens veronderstelt -hij schrijft immers over ‘aan de vier kanten gelijke gevels’ – juist? Zo’’n vraag die met in hoeverre begint, houdt altijd een afweging in, dus enerzijds wel, want … anderzijds niet want …

Villa Rotonda plattegrond 'Quattro Libre' plan Vicenza

Bij je ‘onderzoek’ naar deze vraag moet je een paar stappen bij de beantwoording goed doordenken. Bekijk eerst de buitenkant goed ook van dichtbij en vervolgens de binnenkant. Ikzelf ben regelmatig van binnen, naar buiten en weer naar binnen gelopen. (Het interieur van de Villa Rotonda is alleen op woensdag te bezichtigen)

1. Als je naar dit gebouw (plattegrond) kijkt wat houdt symmetrie dan precies in?
2. Houdt symmetrie ook in dat alle vier gevels gelijk zijn?
3. Zijn alle buitengevels volledig gelijk?
4. Is het interieur achter de vier gevels volkomen identiek?
5. Palladio bepaalt van elk vertrek of elke gang de verhoudingen breedte staat tot lengte staat tot hoogte (plafond) volgens vaste proporties.
6. Is dit hier terug te vinden als je met je voeten de breedte gaat meten?
7. Wat valt je op als je in de koepelzaal staat en de symmetrie in de ‘gangen’ aan alle zijden met elkaar vergelijkt? Welke verklaring is hiervoor te geven?

Als je het antwoord ontdekt hebt, kun je dan een verklaring geven voor de voor het oog goed verborgen ‘asymmetrie’?

  • De Rotonda bevat als je het gebouw driedimensionaal voorstelt een merkwaardige ‘verborgen’ of beter gezegd loze ruimte, waar en waarom?

De vraag is allesbehalve makkelijk het kostte mij in mei 1999 meer dan dertig minuten om het ‘verborgen’ probleem in deze villa te ontdekken. Fens schrijft prachtig over de Rotonda, maar heeft toch niet echt goed gekeken.

Twee kanten van de villa Rotonda
mouseover
Villa Rotonda Palladio Vicenza

foto’s: Ravello1

Villa Rotonda koepelzaal
koepelzaal Villa Rotonde vicenza Palladio
twee zijden van de koepelzaal met de gangen
mouseover
Palladio Villa Rotonda interieur Vicenza

foto’s: netNicholls

Hier nog een blog over de villa Rotonda (Nederlands)

We lopen terug richting Vicenza naar een andere villa waar werk van Tiepolo te bewonderen is.

Villa Rotonda
Villa Valmarana
mouseover

Villa Rotonda Villa Valmarana

De Villa Valmarana ai Nani en de schilder Tiepolo

Deze villa is tussen 1665 en 1669 gebouwd voor Giovanni Bertolo en kwam in 1715 in het bezit van de graaf Valmarana. De naam Nani staat voor dwergen. De villa dankt zijn bijnaam aan de beelden van dwergen die op de muur rond de villa staan.

Villa Valmarana dei Nani Vicenza

foto’s: netNicholls

Nani en de Villa Valmarana
mouseover

Villa Valmarana Vicenza

Giambattista Tiepolo heeft met behulp van zijn zoon Giandomenico een frescocyclus in de vestibule en de vijf aangrenzende kamers gemaakt op de plafonds zowel als de wanden. Hier bij Web Gallery of Art is een deel van deze frescocyclus te zien.

ingang van de Villa Valmarana
mouseover

Villa Valmarana entrance Vicenza

Foto (mouseover): hmc_nyc

Voor de cyclus putte Tiepolo uit een viertal verhalen namelijk de Ilias van Homerus (700 v. Chr.), de Aeneas van Vergilius (70 –19 v. Chr.), de Orlanda furioso van Ariosto (1474-1533) en de Gerusalemme liberta van Tasso (1544-1595). Naast deze villa is er nog een gastenverblijf dat voornamelijk door de zoons van Giambattista voorzien is van fresco’’s.

Tuin
gastenverblijf
mouseover
Villa Valmarana dei Nani Vicenza

Voor de cyclus putte Tiepolo uit een viertal verhalen namelijk de Ilias van Homerus (700 v. Chr.), de Aeneas van Vergilius (70-19 v. Chr.), de Orlanda furioso van Ariosto (1474-1533) en de Gerusalemme liberta van Tasso (1544-1595).

Ingang
vestibule A
mouseover

Villa Valmarana dei Nanni facade Vicenza

foto’s: Jojo Cence en machilin

De plattegrond van de Torquato Tasoso fresco’’s van Tiepolo (de ingang bij de vestibule wordt aangegeven met een pijl):

A. Vestibule B. Kamer van Homerus C. Kamer van Ariosto D. Kamer van Vergilius E. Kamer van Torquato Tasso

vestibule wand en plafond
mouseover

Palladio Arco delle Scalette Vicenza

In de vestibule (A op de plattegrond) wordt op het plafond Artemis weergegeven. Zij voorkomt dat Iphigenia wordt geofferd door er een hert op een wolk met een putti naar toe te sturen. Het hert en niet Iphigenia moet worden geslacht. Het moment dat Iphigenia dreigt te worden gedood, wordt op de rechterwand in een groot fresco 350 x 700 cm weergegeven. De invloed van Veronese is hier duidelijk te bespeuren. De wolk met het hert komt net aangedreven. Op de linkerwand tegenover Iphigenia wachten de Grieken op het vertrek naar Troje, de schepen liggen op de achtergrond al voor anker.

vestibule
detail fresco wand
mouseover
Palladio Arco delle Scalette Vicenza

In de kamer van Homerus (B) wordt een thema uit de Ilias uitgebeeld. Op de grootste wand wordt het verhaal van de lievelingsslavin van Achilles, Briseis, die ontvoerd wordt en aan Agamemnon wordt overgedragen weergegeven. Op de andere wand links is Achilles woedend over de ontvoering.

Kamer van Homerus
Room (Homerus) Homer Villa Valmarana Tiepolo fresco's

De razende Achilles wordt door Athena nog net tegengehouden door hem aan zijn haren te trekken. Tussen de ramen troost Thetis Achilles. Op het plafond is Athena weergegeven.


In de kamer van Ariosto (C) is de liefdesgeschiedenis van de ridder Medeor en het meisje Angelica geschilderd. Bij de wand waar je het vertrek weer verlaat, zie je Angelica die de verwonde Medeor geneest. Links hiervan zijn Medeor en Angelica in een herdershut te zien, waar zij mogen schuilen.

kamer van Ariosto
Medor en Angelica

Vervolgens zie je de verliefde Angelica de naam van haar geliefde in het boomschors krassen. Tenslotte zie je nog hoe Angelica aan de rotsen geketend en bedreigd door een zeemonster net op tijd wordt bevrijd.

Room Ariosto Villa Valmarana Tiepolo fresco's


We lopen weer door de vestibule naar de derde kamer, Kamer van Vergilius, waar het verhaal, ‘Aeneas’, van Vergilius is geschilderd. Direct tegenover de ingang stuurt Venus Amor naar de net op Afrikaanse bodem gelande Aeneas. Links hiervan stelt Aeneas zijn zoon Ascanius voor aan koningin Dido. De zoon die hier wordt voorgesteld lijkt wel veel op de zoon van Aeneas, maar is in werkelijkheid een cupido die ervoor zorgt dat Dido en Aeneas verliefd worden op elkaar.

Room Vergil Villa Valmarana Tiepolo fresco's

Venus die op het plafond staat afgebeeld had dit leuke plan bedacht. Het plafondstuk is niet meer origineel. Duitse bommen hebben dit deel van het gebouw verwoest. Verder is nog een fresco te zien waar Mercurius Aeneas waarschuwt Carthago te verlaten en naar Italië terug te keren.

We lopen nu naar de laatste kamer, de kamer van Torquato Tasso (E), waar een verhaal van Torquato Tasso te zien is. Aan de wand met twee ramen waar je tegenaan kijkt als je deze kamer binnenkomt, zijn twee verhalen over het bevrijde Jeruzalem weergegeven. Rechts wordt de tovenares Armida verliefd op Rinaldo en ontvoert hem. Rechts hiervan blijkt dat Rinaldo in het toverkasteel van Armida ook op haar verliefd wordt. Eind goed al goed zou je denken, maar nee hoor. Twee vrienden van Rinaldo, Guelfo en Ubaldo gaan op zoek naar de verdwenen Rinaldo en vinden hem. Ondanks de pogingen van Armida om haar geliefde tegen te houden hoort hij zijn vrienden toch aan en zie de betovering wordt doorbroken. Rinaldo verlaat Armida. Op het plafond wordt de moraal van dit verhaal uit de doeken gedaan. De deugd wint het van de laster: afgebeeld als het licht dat de duisternis overwint.

Room Torquato Tasso Tiepolo fresco Villa Valmarana

Einde programma van Vicenza