Palladio Villa Capra “La Rotonda” en Tiepolo Villa Valmarana ai Nani 

We wandelen naar het zuidoosten en steken de Viale Risorgimento over bij de Piazzale Torquato Fraccon, om onder de triomfboog die ook van de hand van Palladio is via een flink aantal treden richting de Villa Capra “La Rotonda” te wandelen en slaan dan links af en wandelen langs de Villa Valmarana naar de Villa Rotonda.

Arco delle Scalette en de trap
mouseover
Palladio Arco delle Scalette Vicenza

 

Links langs de Villa Valmarana naar de Villa Capra “La Rotonda”
mouseover
Vicenza pad naar Villa Valmarana ai Nani en Villa Capara "La Rotonda"

 

Groot formaat
Vicenza pad naar Villa Valmarana en Villa Capra "La Rotonda"

Villa Capra “La Rotonda” 

Villa Capra “La Rotonda” poort en toegang
mouseover
Villa Capra "La Rotonda" hek Palladio Vicenza

Foto’s: Ravello1

Villa Capra”La Rotonda” tweede en andere opgang
Villa Capra "La Rotonda" Palladio Vicenza

Foto:  AstroAlbert

De Villa Capra “La Rotonda” is tussen 1550 en 1552 gebouwd. Het ontwerp is van Palladio, maar Scamozzi heeft deze villa voltooid. Ter plekke volgt een korte toelichting, maar deze keer volgt met de kennis die jullie al hebben opgedaan een opdracht waarbij het belangrijk is zeer goed te kijken.

Opgang blik vanuit de Villa Capra “La Rotonda”     Facade bij de ingang     Luchtfoto      Video: Rotanda vanuit de lucht gezien 
mouseover
 Villa Capra "La Rotonda" Palladio Vicenza

De vraag gaat over de volgende tekst die Kees Fens onder de kop ‘La Rotonda’ schreef:

Het volmaakte heeft iets onwerkelijks. ‘Dat dat bestaat’, is de reactie erop. En zo kan een kunstwerk buiten de orde van de kunst vallen.’ [……] La Rotonda ligt in de hoogte. Er is uitzicht naar alle kanten. De ligging en die mogelijkheid tot uitzicht bracht Palladio op het geniale idee van het vierkante huis met aan de vier kanten gelijke gevels. [……] Geen voor-, geen achter – en geen zijkant. Geen hiërarchie. Aan alle vier zijden –dat is misschien het mooiste eraan – het Ionische zuilenportiek.’

Kees Fens, La Rotonda, Volkskrant 10 juli 1999

Luchtfoto
 Villa Capra "La Rotonda" Palladio Vicenza luchtfoto (aerial)
Villa Capra “La Rotonda”      Opengewerkt
mouseover
 Villa Capra "La Rotonda" Vizenza Palladio

Foto: David Nicholls

Fens beschrijft de villa als ‘het vierkante huis met aan de vier kanten gelijke gevels’. Vergelijk dit met de plattegrond [Quattro Libri dell’Architettura] en de dwarsdoorsnede van de Rotonda. De vraag aan jullie luidt en dit is een typische vraag die vaak bij het eindexamen geschiedenis gesteld wordt: In hoeverre is de volstrekte symmetrie die Kees Fens veronderstelt -hij schrijft immers over ‘aan de vier kanten gelijke gevels’ – juist? Zo’n vraag die met in hoeverre begint, houdt altijd een afweging in, dus enerzijds wel, want … anderzijds niet want …

Bij je ‘onderzoek’ naar deze vraag moet je een paar stappen bij de beantwoording goed doordenken. Bekijk eerst de buitenkant goed ook van dichtbij en vervolgens de binnenkant. Ikzelf ben regelmatig van binnen, naar buiten en weer naar binnen gelopen. (Het interieur van de Villa Rotonda is alleen op woensdag te bezichtigen)

1. Als je naar dit gebouw (plattegrond) kijkt wat houdt symmetrie dan precies in?
2. Houdt symmetrie ook in dat alle vier gevels gelijk zijn?
3. Zijn alle buitengevels volledig gelijk?
4. Is het interieur achter de vier gevels volkomen identiek?
5. Palladio bepaalt van elk vertrek of elke gang de verhoudingen breedte staat tot lengte staat tot hoogte (plafond) volgens vaste proporties.
6. Is dit hier terug te vinden als je met je voeten de breedte gaat meten?
7. Wat valt je op als je in de koepelzaal staat en de symmetrie in de ‘gangen’ aan alle zijden met elkaar vergelijkt? Welke verklaring is hiervoor te geven?

Als je het antwoord ontdekt hebt, kun je dan een verklaring geven voor de voor het oog goed verborgen ‘asymmetrie’?

  • De Rotonda bevat als je het gebouw driedimensionaal voorstelt een merkwaardige ‘verborgen’ of beter gezegd loze ruimte, waar en waarom?

De vraag is allesbehalve makkelijk het kostte mij in mei 1999 meer dan dertig minuten om het ‘verborgen’ probleem in deze villa te ontdekken. Fens schrijft prachtig over de Rotonda, maar heeft toch niet echt goed gekeken. Trouwens deze 3d modelbouwers ook al niet.

Villa Capra “La Rotonda” groot formaat
Villa Capra "La Rotonda" Vicenza Palladio

Foto: Mia Battaglia

Villa Capra “La Rotonda” groot formaat
Villa Capra "La Rotonda" Vicenza Palladio

Foto: Luisanna Paiusco

Villa Capra “La Rotonda” groot formaat
Villa Capra "La Rotonda" Palladio Vicenza
Het middelpunt van het interieur van La Rotonda is, geloof het of niet, een decoratieve luchtkanaal afdekking op de vloer, direct onder de beschilderde koepel. Het is hier, precies op deze plek, waar de gasten van La Rotonda werden ontvangen  ontvangen.’

Bron: Tom Weber

Koepel en het midden van de vloer groot formaat
 Villa Capra "La Rotonda" koepel Palladio Vicenza

 

Villa Capra “La Rotonda” koepelzaal groot formaat            Koepel
Villa Capra "La Rotonda" koepelzaal Palladio Vicenza

 

Twee zijden van de koepelzaal met de gangen
mouseover
Villa Capra "La Rotonda" interieur Palladio Vicenza

Foto’s: David Nicholls

Hier nog een blog
over de Villa Capra “La Rotonda” (Nederlands)

We lopen terug richting Vicenza naar een andere villa waar werk van Tiepolo te bewonderen is.

 Van de Villa Capra “La Rotonda” naar de Villa Valmarana
mouseover
pad van Villa Capra 'La Rotonda" naar Villa Valmarana ai Nani Vicenza


De Villa Valmarana ai Nani en de schilder Tiepolo

Deze villa is tussen 1665 en 1669 gebouwd voor Giovanni Bertolo en kwam in 1715 in het bezit van de graaf Valmarana. De naam Nani staat voor dwergen. De villa dankt zijn bijnaam aan de beelden van dwergen die op de muur rond de villa staan.

Villa Valmarana ai Nani
mouseover
Villa Valmarana ai Nani Vicenza

Foto: David Nicholls

Nani en de Villa Valmarana
mouseover
Villa Valmarana ai Nani Vicenza

Giovanni Battista Tiepolo heeft met behulp van zijn zoon Giandomenico een frescocyclus in de vestibule en de vijf aangrenzende kamers gemaakt op de plafonds zowel als de wanden. Hier bij Web Gallery of Art is een deel van deze frescocyclus te zien.

Ingang van de Villa Valmarana       Luchtfoto tuin groot formaat
mouseover
ingang hek Villa Valmarana ai Nani Vicenza

Foto (mouseover): hmc_nyc

Voor de cyclus putte Tiepolo uit een viertal verhalen namelijk de Ilias van Homerus (700 v. Chr.), de Aeneas van Vergilius (70 –19 v. Chr.), de Orlanda furioso van Ariosto (1474-1533) en de Gerusalemme liberta van Tasso (1544-1595). Naast deze villa is er nog een gastenverblijf dat voornamelijk door de zoons van Giambattista voorzien is van fresco’’s.

Villa Valmarana ai Nani gevel      Bekroning      Café terras
mouseover
Villa Valmarana ai Nani tuin Vicenza
 
Villa Valmarana gastenverblijf en tuin
Villa Valmarana ai Nani gastenverblijf Vicenza

Voor de cyclus putte Tiepolo uit een viertal verhalen namelijk de Ilias van Homerus (700 v. Chr.), de Aeneas van Vergilius (70-19 v. Chr.), de Orlanda furioso van Ariosto (1474-1533) en de Gerusalemme liberta van Tasso (1544-1595).

Ingang vestibule A
mouseover
Villa Valmarana ai Nani facade Vicenza

Foto’s: Jojo Cence en machilin

De plattegrond van de Torquato Tasso fresco’’s van Tiepolo (de ingang bij de vestibule wordt aangegeven met een pijl):

A. Vestibule B. Kamer van Homerus C. Kamer van Ariosto D. Kamer van Vergilius E. Kamer van Torquato Tasso

Vestibule      Plafond     Groot formaat
Villa Valmarana ai Nani Tiepolo 'Offer van Iphighnia'

Plattegrond vestibule of portego:

Het offer van Iphigenia
Tegenover liggende wand:
Soldaat met hond
Jonge man met faces
Plafond: Artemis (Diana) en  stuurt putti op een wolk om het offer van Iphigenia te voorkomen

In de vestibule (A op de plattegrond) wordt op het plafond Artemis (Diana) weergegeven. Zij voorkomt dat Iphigenia wordt geofferd door er een hert op een wolk met een putti naar toe te sturen. Het hert en niet Iphigenia moet worden geslacht. Het moment dat Iphigenia dreigt te worden gedood, wordt op de rechterwand in een groot fresco 350 x 700 cm weergegeven. De invloed van Veronese is hier duidelijk te bespeuren. De wolk met het hert komt net aangedreven. Op de linkerwand tegenover Iphigenia wachten de Grieken op het vertrek naar Troje, de schepen liggen op de achtergrond al voor anker.

Tiepolo   ‘Het offer van Iphigenia’ groot formaat       Plattegrond       Detail
Villa Valmarana ai Nani Tiepolo 'Offer van Iphigenia'

 

Kamer van Homerus plattegrond
mouseover
Villa Valmarana ai Nani kamer van Homerus Tiepolo Vicenza

Plattegrond kamer van Homerus:

Athena voorkomt dat Achilles het zwaard opheft tegen Agamemnon    (groot formaat)
Briseis wordt overgedragen aan Agamemnon    (groot formaat)
Thetis troost Achilles  
Amor zweeft boven landschap  (detail)

In de kamer van Homerus (B) wordt een thema uit de Ilias uitgebeeld. Op de grootste wand wordt het verhaal van de lievelingsslavin van Achilles, Briseis, die ontvoerd wordt en aan Agamemnon wordt overgedragen weergegeven. Op de andere wand links is Achilles woedend over de ontvoering.

Kamer van Homerus Athena houdt Achilles tegen groot formaat
Agamemnon krijgt de ontvoering van slavin Briseis groot formaat
Tiepolo Kamer van Homerus Athena houdt Achilles tegen en Agamemnon krijgt de ontvoering van slavin Briseis 

De razende Achilles wordt door Athena nog net tegengehouden door hem aan zijn haren te trekken. Tussen de ramen troost Thetis Achilles. Op het plafond is Athena weergegeven.

Thetis troost Achilles groot formaat   Thetis en Achilles in de kamer
Villa Valmarana ai Nani Tiepolo 'Thetis troost Achilles'

In de kamer van Ariosto (C) is de liefdesgeschiedenis van de ridder Medoro en het meisje Angelica geschilderd. Bij de wand waar je het vertrek weer verlaat, zie je Angelica die de verwonde Medoro geneest. Links hiervan zijn Medoro en Angelica in een herdershut te zien, waar zij mogen schuilen.

Kamer van Ariosto      Plattegrond
mouseover
Villa Valmarana ai Nani kamer van Ariosto Tiepolo

Plattegrond kamer van Ariosto: 

Angelica en Medoro bij schaapherders echtpaar  (groot formaat)
Angelica verzorgt de wonen van Medoro   (groot formaat)
Angelica krast de naam van Medoro in de boom (groot formaat)
Angelica wordt gered van een monster (groot formaat)

Vervolgens zie je de verliefde Angelica de naam van haar geliefde in het boomschors krassen. Tenslotte zie je nog hoe Angelica aan de rotsen geketend en bedreigd door een zeemonster net op tijd wordt bevrijd.

Groot formaat
Villa Valmarana ai Nani Tiepolo 'Angelica krast de naam Medoro in de boom'


We lopen weer door de vestibule naar de derde kamer, Kamer van Vergilius, waar het verhaal, ‘Aeneas’, van Vergilius is geschilderd.

Kamer van Vergilius plattegrond
mouseover
Villa Valmarana Kamer van Vergilius

Direct tegenover de ingang stuurt Venus Amor naar de net op Afrikaanse bodem gelande Aeneas. Links hiervan stelt Aeneas zijn zoon Ascanius voor aan koningin Dido. De zoon die hier wordt voorgesteld lijkt wel veel op de zoon van Aeneas, maar is in werkelijkheid een cupido die ervoor zorgt dat Dido en Aeneas verliefd worden op elkaar. Venus die op het plafond staat afgebeeld had dit leuke plan bedacht. Het plafondstuk is niet meer origineel. Duitse bommen hebben dit deel van het gebouw verwoest. Verder is nog een fresco te zien waar Mercurius Aeneas waarschuwt Carthago te verlaten en naar Italië terug te keren.

Kamer van Torquato Tasso plattegrond
Villa Valmarana Tiepolo kamer van Torquato Tasso

Plattegrond kamer van Torquato Tasso:

De tovenares Armida bespiedt de slapende Rinaldo    (groot formaat)
Armida en Rinaldo in de tovertuin   (groot formaat)
Rinaldo’s vrienden houden hem een magische spiegel voor    (groot formaat)
Rinaldo verlaat Armida    (groot formaat)
Plafond licht overwint de duisternis

We lopen nu naar de laatste kamer, de kamer van Torquato Tasso (E), waar een verhaal van Torquato Tasso te zien is. Aan de wand met twee ramen waar je tegenaan kijkt als je deze kamer binnenkomt, zijn twee verhalen over het bevrijde Jeruzalem weergegeven. Rechts wordt de tovenares Armida verliefd op Rinaldo en ontvoert hem. Rechts hiervan blijkt dat Rinaldo in het toverkasteel van Armida ook op haar verliefd wordt. Eind goed al goed zou je denken, maar nee hoor. Twee vrienden van Rinaldo, Guelfo en Ubaldo gaan op zoek naar de verdwenen Rinaldo en vinden hem. Ondanks de pogingen van Armida om haar geliefde tegen te houden hoort hij zijn vrienden toch aan en zie de betovering wordt doorbroken. Rinaldo verlaat Armida. Op het plafond wordt de moraal van dit verhaal uit de doeken gedaan. De deugd wint het van de laster: afgebeeld als het licht dat de duisternis overwint.

Einde programma van Vicenza